Hoe zijn de rechten en plichten van de arts en de patiënt geregeld?
Rechten en plichten van patiënt en hulpverlener zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). De hulpverlener kan bijvoorbeeld uw huisarts, tandarts of specialist zijn.
Inhoud van deze pagina
WGBO
In de WGBO staat onder andere dat:
- uw hulpverlener u goed moet informeren over de behandeling;
- u samen met uw hulpverlener over de voorgestelde behandeling beslist.
Overeenkomst
De WGBO is van belang voor iedereen die met medische zorg te maken krijgt. Wanneer een hulpverlener u behandelt, hebt u automatisch een geneeskundige behandelingsovereenkomst met hem of haar. De overeenkomst inzake geneeskundige behandeling is omschreven in het Burgerlijk Wetboek.
Rechten en plichten
Kort samengevat hebben patiënt en hulpverlener onderling de volgende rechten en plichten. De plichten van de hulpverlener zijn bedoeld om u, als patiënt, betere zorg te geven. En omgekeerd heeft u als patiënt verplichtingen, waardoor de hulpverlener betere medische beslissingen kan nemen.
Rechten hulpverlener
- Een hulpverlener heeft het recht om zijn eigen beslissingen te nemen; hij hoeft niet zonder meer te doen wat een patiënt of andere hulpverlener hem vraagt. Zijn eigen deskundigheid speelt daarbij een grote rol.
- Een hulpverlener mag weigeren om een behandeling uit te voeren, wanneer hij van mening is dat deze medisch niet noodzakelijk is.
Plichten hulpverlener
- Een hulpverlener moet goede zorg verlenen.
- Een hulpverlener moet u medisch noodzakelijke zorg geven.
- Elke hulpverlener moet een medisch dossier bijhouden, met alle gegevens over de behandelingen die hij elke patiënt heeft gegeven. De gegevens moeten ten minste acht jaar worden bewaard.
Rechten patiënt
- De patiënt heeft recht op goede informatie van de hulpverlener over zijn ziekte of aandoening en de mogelijke behandelingen. De informatie moet begrijpelijk zijn, en de hulpverlener moet de patiënt ook informeren over mogelijke alternatieven, risico's en bijwerkingen.
- De patiënt moet instemmen met elke medische behandeling. Om daarover te kunnen beslissen, moet de hulpverlener de patiënt voldoende informatie geven. Alleen in noodsituaties kunt u behandeld worden zonder dat u daarvoor toestemming heeft gegeven.
- Elke patiënt mag altijd de gegevens over zichzelf in zijn medisch dossier inzien. U kunt een kopie krijgen van deze gegevens, tegen een redelijke vergoeding.
- Een patiënt mag een andere hulpverlener vragen om een tweede mening of second opinion.
- Kunt u zelf niet (goed) beslissen, dan mag u zich als patiënt laten vertegenwoordigen. U heeft recht op privacy, zowel tijdens de behandeling als de gesprekken met de hulpverlener.
Plichten patiënt
- De patiënt moet een hulpverlener duidelijk en volledig informeren, zodat de hulpverlener een goede diagnose kan stellen en een deskundige behandeling kan geven.
- De patiënt moet de adviezen van de hulpverlener opvolgen binnen redelijke grenzen. De patiënt moet de hulpverlener of de organisatie waarvoor deze werkt, betalen. U doet dit deels via uw ziektekostenverzekering.

